تشريح المسائل * مراد از عبارت ( امّا ايجاب العمل بالخبر على الوجه الاوّل . . . . . ) چيست ؟ اين است كه : اگرچه بنا بر وجه اوّل ، وجوب عمل به خبر ظنّى ، در زمان انفتاح باب علم ، ذاتا و فى نفسه قبيح است ، چرا كه به قول ابن قبه مستلزم تحريم حلال و تحليل حرام مىشود ، لكن ممكن است بگوييم كه : چون در نظر شارع مقدّس ، خبر ظنّى از هر دليل قطعى و علمى مطابقتش با واقع بيشتر است يا لااقل از حيث تطابق با آن مساوى است ، هيچ استحاله‌اى ندارد كه مكلّف را موظف به تعبّد و عمل به آن نمايد و مكلف نيز براى دستيابى به حرام و يا حلال و يا حلال واقعى به آن تمسّك نمايد . * پس مراد از عبارت ( الّا ان يقال انّ هذا . . . . ) چيست ؟ اين است كه : مىتوان گفت : فرض مزبور ( يعنى : مساوى بودن خبر با ادلّهء قطعيه يا مطابقتش با واقع ) به فرض انسداد باب علم و ناتوانى مكلّف از دست‌يابى به‌واقع برمىگردد ، و اين مسئله با مفروض ما ، يعنى انفتاح باب علم سازگارى ندارد . چرا ؟ زيرا مراد از انسداد باب علم ، انسداد باب اعتقاد ( هرچند جهل مركب هم باشد ) نمىباشد ، بلكه مراد از انسداد باب علم ، عدم دست‌يابى به‌واقع است . * مراد از عبارت ( فالاولى الاعتراف . . . . ) چيست ؟ اين است كه : در اين فرض اخير حق با ابن قبه است و وجوب عمل به خبر ظنّى بنا بر وجه اوّل قبيح است .